Procedury tworzenia oraz zasady funkcjonowania funduszy inwestycyjnych reguluje ustawa o funduszach inwestycyjnych z 27 maja 2004 r. Zgodnie z tą ustawą, podmiotem uprawnionym do tworzenia funduszy inwestycyjnych jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych, które występuje jako organ funduszu, zarządza nim oraz reprezentuje w stosunkach z osobami trzecimi. Za wykonywanie tych czynności towarzystwo pobiera od funduszu wynagrodzenie. W przypadku niektórych typów funduszu inwestycyjnego dodatkowym organem funduszu jest też rada inwestorów lub zgromadzenie inwestorów.

Do utworzenia funduszu inwestycyjnego niezbędne są następujące czynności: nadanie funduszowi statutu, zawarcie przez towarzystwo umowy z depozytariuszem o prowadzenie rejestru aktywów funduszu, uzyskanie zezwolenia KNF, zebranie wpłat w wysokości co najmniej 4 mln zł oraz uzyskanie wpisu do rejestru funduszy inwestycyjnych, prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Zebranie wpłat do funduszu może nastąpić między innymi poprzez dokonanie wpłat przez towarzystwo lub jego akcjonariuszy. Ponadto fundusze otwarte oraz specjalistyczne otwarte zobowiązane są do opublikowania prospektu informacyjnego na stronach internetowych wskazanych w statucie, a fundusze zamknięte publikują prospekty emisyjne w sposób określony przepisami Ustawy z dnia 29 lipca 2005 o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184 poz. 1539 z późn. zm.)

 

Ustawa o funduszach inwestycyjnych przewiduje możliwość tworzenia trzech typów funduszy inwestycyjnych (patrz Kryterium prawne).

 

Przedmiotem lokat funduszy inwestycyjnych otwartych mogą być przede wszystkim papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu, zbywalne wierzytelności pieniężne o terminie wykupu nie dłuższym niż rok oraz jednostki uczestnictwa innych funduszy inwestycyjnych. Ograniczenia inwestycyjne poszczególnych funduszy inwestycyjnych są zawarte w ich statutach w granicach określonych przez ustawę o funduszach inwestycyjnych.

Specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte stosują ograniczenia inwestycyjne przewidziane dla funduszy otwartych. Jeśli zgodnie ze statutem uczestnikami danego specjalistycznego funduszu mogą być wyłącznie osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej lub osoby fizyczne, które dokonują jednorazowej wpłaty do funduszu inwestycyjnego w równowartości w złotych co najmniej 40 000 EURO, fundusz ten może stosować zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszu inwestycyjnego zamkniętego.

Fundusze inwestycyjne zamknięte mogą inwestować środki w papiery wartościowe, wierzytelności (z wyjątkiem wierzytelności wobec osób fizycznych), udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, waluty, prawa pochodne oraz zbywalne transakcje terminowe. Papiery wartościowe wyemitowane przez jeden podmiot, wierzytelności względem tego podmiotu oraz udziały w tym podmiocie nie mogą łącznie przekroczyć 20% wartości aktywów funduszu. Ograniczeń tych nie stosuje się do lokat w papiery wartościowe emitowane lub gwarantowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski oraz państwa należące do OECD. Odrębny limit dotyczy listów zastawnych emitowanych przez banki hipoteczne.

 

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, fundusze inwestycyjne zwolnione są z podatku dochodowego. W praktyce oznacza to, że podatek dochodowy nie obciąża bezpośrednio aktywów funduszy.

Obowiązek podatkowy występuje w odniesieniu do dochodów wynikających z osiąganych zysków z inwestycji w funduszach inwestycyjnych. Zgodnie bowiem z zapisami dotyczącymi podatku od zysków kapitałowych zawartych w Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy odprowadzić zryczałtowany podatek od uzyskanych dochodów z tytułu inwestycji kapitałowych, w wysokości 19%.

 

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej otworzyło polski rynek funduszy inwestycyjnych dla funduszy mających siedziby w państwach członkowskich. Fundusze te mogą zbywać swe tytuły uczestnictwa na terenie naszego kraju, natomiast zagraniczne firmy zarządzające mogą prowadzić działalność na terytorium Polski bez uzyskiwania specjalnego zezwolenia. Zgodnie z ustawą, jeżeli fundusz zagraniczny zamierza zbywać emitowane przez siebie tytuły uczestnictwa na terytorium Polski, fundusz ten lub spółka nim zarządzająca obowiązane są do pisemnego zawiadomienia KNF o tym zamiarze. Równocześnie polskie fundusze inwestycyjne posiadają symetryczne uprawnienia do prowadzenia działalności w innych krajach UE.

 

Fundusz inwestycyjny otwarty oraz specjalistyczny fundusz otwarty mają obowiązek publikowania prospektów informacyjnych oraz skrótów tych prospektów oraz półrocznych sprawozdań finansowych, w tym połączonych sprawozdań funduszy z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych subfunduszy na stronach internetowych wskazanych w statucie funduszu.

Fundusze inwestycyjne zamknięte są zobowiązane do opublikowania prospektu emisyjnego, obejmującego między innymi statut funduszu. Sposób publikacji oraz treść prospektów emisyjnych określają przepisy o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Wszystkie fundusze inwestycyjne są również zobowiązane ogłaszać, w sposób ustalony w statucie, wartość aktywów netto na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny oraz cenę zbywania i odkupywania jednostek uczestnictwa.

Towarzystwa i fundusze inwestycyjne mają również obowiązek dostarczania KNF określonych informacji bieżących i okresowych dotyczących ich działalności i sytuacji finansowej.

Zamieszczenie na stronach internetowych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami tekstów polskich ustaw mających bezpośredni skutek prawny, zostało dokonane wyłącznie w celach informacyjnych. Ze względu na informacyjny charakter strony internetowej Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne błędy redakcyjne lub inne, które mogą być zawarte w treści zamieszczonych tekstów aktów prawnych.

Zamieszczenie na stronach internetowych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami tekstów aktów prawa wtórnego stanowionego w ramach Unii Europejskiej, zostało dokonane wyłącznie w celach informacyjnych. Ze względu na informacyjny charakter strony internetowej Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne błędy redakcyjne lub inne, które mogą być zawarte w treści zamieszczonych tekstów aktów prawnych.

Platforma dla członków IZFiA

Przystąp do IZFiA

Powiadomienia IZFIA